مجله
دمنوش میخک و دارچین و هل؛ طرز تهیه، خواص و مضرات
دمنوش میخک و دارچین و هل نوشیدنی گرم و معطری است که فقط از ادویه و آب درست می‌شود و برخلاف چای ادویه‌ای، برگ چای ندارد؛ پس کافئین ندارد و برای عصر و شب مناسب است. بیشتر برای گرم شدن در روزهای سرد، سبک شدن بعد از غذا و به‌عنوان جایگزین بی‌کافئین چای نوشیده می‌شود. خواصی که برای آن گفته می‌شود بیشتر از پژوهش‌های روی عصارهٔ هر ادویه آمده است و شواهد دربارهٔ خود دمنوش محدود است.
در این مطلب طرز تهیهٔ دمنوش را با نسبت دقیق آورده‌ایم، خواص هر ادویه را با میزان شواهدش گفته‌ایم و توضیح داده‌ایم چه کسانی باید با احتیاط بنوشند.
خلاصه پاسخ
برای دو فنجان: یک تکه چوب دارچین، ۳ تا ۴ دانه هل کوبیده و ۲ تا ۳ میخک را با ۵۰۰ میلی‌لیتر آب ۱۰ دقیقه روی شعلهٔ ملایم بجوشانید. کافئین ندارد. میخک را کم بریزید چون طعمش زود غالب می‌شود. مصرف زیاد و طولانی دارچین معمولی (کاسیا) برای کسانی که بیماری کبد دارند توصیه نمی‌شود.
طرز تهیه دمنوش میخک و دارچین و هل
مواد لازم برای ۲ فنجان
- آب: ۵۰۰ میلی‌لیتر
- چوب دارچین: یک تکهٔ ۵ تا ۷ سانتی‌متری
- هل سبز: ۳ تا ۴ دانه، کمی کوبیده
- میخک: ۲ تا ۳ عدد
- عسل، برش لیمو یا پوست پرتقال: به دلخواه
مراحل
- هل را با پشت قاشق بشکنید تا دانه‌های داخلش باز شوند. هل کامل عطر کمی می‌دهد.
- دارچین، هل و میخک را با آب سرد در قابلمهٔ کوچک بریزید.
- بعد از جوش آمدن، شعله را کم کنید و ۸ تا ۱۰ دقیقه آرام بجوشانید تا آب رنگ قهوه‌ای روشن بگیرد.
- صاف کنید. وقتی کمی خنک شد، عسل یا لیمو اضافه کنید.
نکتهٔ طعم: میخک از هر سه قوی‌تر است و اگر زیاد بریزید، دمنوش تلخ و کمی بی‌حس‌کننده می‌شود. برای اولین بار با ۲ میخک شروع کنید. اگر طعم شیرین‌تر می‌خواهید، دارچین را بیشتر کنید، نه عسل را.
نسخه با پودر ادویه
اگر ادویهٔ کامل ندارید: یک‌چهارم قاشق چای‌خوری پودر دارچین، یک ذره پودر میخک و یک‌هشتم قاشق چای‌خوری پودر هل را در دو فنجان آب جوش بریزید، ۵ دقیقه صبر کنید و با صافی ریز صاف کنید. پودر ته‌نشین می‌شود و طعمش تندتر است.
دمنوش یا چای ادویه‌ای؟
اگر همین ادویه‌ها را با چای سیاه دم کنید، نوشیدنی کافئین‌دار و پرطعم‌تری مثل چای ماسالا یا چای کرک به دست می‌آید. اگر برای شب نوشیدنی بی‌کافئین می‌خواهید، دمنوش بدون چای بهتر است. افزودن ادویه به چای سیاه، با مقدار هر ادویه برای یک قوری، را در فواید میخک در چای؛ هل، دارچین و گل‌محمدی آورده‌ایم.
| دمنوش میخک و دارچین و هل | چای ادویه‌ای (ماسالا، کرک) | |
|---|---|---|
| پایه | آب | چای سیاه، اغلب با شیر |
| کافئین | ندارد | دارد |
| مناسب برای | عصر، شب، بعد از غذا | صبح و بعدازظهر |
| طعم | ادویه‌ای، سبک | قوی، مالت‌مانند و شیری |
خواص دمنوش میخک و دارچین و هل
هر سه ادویه ترکیبات معطر و آنتی‌اکسیدانی دارند، ولی بیشتر پژوهش‌ها روی عصاره و مکمل با مقدار مشخص انجام شده‌اند. انتظار واقعی از یک فنجان دمنوش:
| ادویه | کاربرد رایج | آنچه شواهد می‌گوید |
|---|---|---|
| دارچین | گرم شدن، طعم شیرین بدون قند، قند خون | طبق NCCIH، هنوز معلوم نیست مکمل دارچین به دیابت یا کاهش وزن کمک کند؛ پژوهش‌های باکیفیت‌تر لازم است. |
| هل | عطر، سبک شدن بعد از غذا | پژوهش‌های انسانی کم و کوچک‌اند. |
| میخک | گرمی، عطر، ناراحتی دهان و دندان | طبق ویکی‌پدیا، ۷۲ تا ۹۰ درصد روغن میخک اوژنول است؛ همان ماده‌ای که عطر میخک از آن است. سازمان غذا و داروی آمریکا میخک را برای هیچ کاربرد دارویی تأیید نکرده است. |
فایدهٔ ملموس این دمنوش این است که یک نوشیدنی گرم، خوش‌عطر و بدون کافئین و قند است. اگر آن را جایگزین چای و قهوهٔ شب یا نوشیدنی شیرین کنید، همین تغییر برای خواب و رژیم کمک می‌کند. دربارهٔ ترکیب دارچین و زنجبیل و زمان نوشیدنشان در بهترین زمان مصرف دمنوش دارچین و زنجبیل نوشته‌ایم.
بهترین زمان نوشیدن
- بعد از غذا: نیم تا یک ساعت بعد از غذای سنگین.
- عصر و شب: چون کافئین ندارد، یکی دو ساعت پیش از خواب هم مناسب است.
- روزهای سرد: با چند حلقه پرتقال یا یک تکه پوست پرتقال، نوشیدنی زمستانی خوبی است. نوشیدنی‌های گرم دیگر را در نوشیدنی‌های گرم پاییزی آورده‌ایم.
مضرات و چه کسانی با احتیاط بنوشند؟
- بیماری کبد: بیشتر دارچین بازار از نوع کاسیاست که کومارین دارد. طبق NCCIH، مقدار غذایی معمولاً مشکلی ندارد، ولی مصرف طولانی دارچین کاسیا برای کسانی که بیماری کبد دارند جای نگرانی دارد. اگر هر روز چند فنجان می‌نوشید، دارچین سیلانی (لوله‌ای نازک و چندلایه) کومارین بسیار کمتری دارد.
- اختلال انعقاد خون و داروی رقیق‌کننده: مصرف خوراکی مقدار زیاد میخک برای کسانی که اختلال انعقاد دارند احتیاط می‌خواهد؛ با پزشک مشورت کنید.
- بارداری: طبق NCCIH، دارچین در حد غذا در بارداری بی‌خطر به نظر می‌رسد، ولی مقدار زیاد آن توصیه نمی‌شود. یک فنجان دمنوش رقیق در حد غذاست؛ مصرف روزانه و پرغلظت را با پزشک چک کنید.
- کودکان: روغن میخک را هرگز به کودکان نخورانید. دمنوش رقیق در مقدار کم مشکلی ندارد، ولی میخک را برای کودکان کمتر بریزید.
- معده: ادویهٔ زیاد ممکن است سوزش معده بدهد؛ ناشتا ننوشید.
نسخهٔ آماده
اگر ترکیب آماده می‌خواهید، دمنوش میوه‌ای زمستان سرخ تی تایم طبق صفحهٔ محصول دارچین، هل، میخک و زنجبیل را با سیب، انگور، مرکبات و گلبرگ‌ها ترکیب کرده و کافئین ندارد. برای نسخهٔ کافئین‌دار با چای سیاه، چای کرک پاور و چای ماسالا همین ادویه‌ها را دارند.
دمنوش میوه ای زمستان سرخ | Red Winter Punch
چای سیاه کرک پاور با هل و زعفران (Karak Power)
چای سیاه کرک پاور ترکیبی ویژه از چای سیلان ممتاز و ادویه‌های اصیل شرقی مانند دارچین، هل، زنجبیل و زعفران است. نوشیدنی‌ای پرقدرت و انرژی‌بخش با عطر گرم ادویه‌ها که هم خلق‌وخو را بهبود می‌دهد و هم به تقویت سیستم ایمنی و بهبود گوارش کمک می‌کند. بهترین انتخاب برای شروعی پرانرژی در طول روزمحسوب می شود.
چای سیاه ماسالا با هل و زنجبیل
سوالات متداول
دمنوش میخک و دارچین و هل برای چی خوبه؟
بیشتر به‌عنوان نوشیدنی گرم و بی‌کافئین برای بعد از غذا و شب نوشیده می‌شود. شواهد علمی برای اثر درمانی خود دمنوش محدود است.
دمنوش میخک و دارچین و هل کافئین دارد؟
خیر، مگر اینکه چای سیاه یا سبز به آن اضافه کنید.
چند میخک در دمنوش بریزیم؟
برای دو فنجان، ۲ تا ۳ عدد کافی است. بیشتر از آن طعم را تلخ می‌کند.
روزی چند فنجان بنوشیم؟
یک تا دو فنجان. اگر هر روز می‌نوشید، دارچین سیلانی را به کاسیا ترجیح دهید.
آیا این دمنوش لاغر می‌کند؟
شواهد کافی نیست. می‌تواند جای نوشیدنی شیرین را بگیرد و از این راه کمک کند.
منابع: NCCIH – Cinnamon؛ Wikipedia – Clove
