مجله
چای زعفران؛ طرز تهیه، خواص و مضرات چای زعفرانی
چای زعفران همان چای سیاه، سبز یا سفیدی است که با زعفران دم‌کرده یا رشته‌های زعفران دم می‌شود. رنگش طلایی تا نارنجی است، عطر زعفران روی گسی چای می‌نشیند و طعمش از چای معمولی نرم‌تر است. برای یک لیوان چای زعفرانی، ۳ تا ۴ رشته زعفران کافی است و بیشتر از آن فقط تلخی اضافه می‌کند. در این مطلب طرز تهیه چای زعفران، خواص آن، مصرفش در روزهای قاعدگی و بارداری و مضراتش را بررسی می‌کنیم.
چای زعفران با دمنوش زعفران چه فرقی دارد؟
این دو اسم در جست‌وجوها جابه‌جا استفاده می‌شوند، ولی دو نوشیدنی متفاوت‌اند:
| ویژگی | چای زعفران | دمنوش زعفران |
|---|---|---|
| پایه | برگ چای (سیاه، سبز یا سفید) | فقط آب و زعفران، گاهی با گل‌محمدی یا دارچین |
| کافئین | دارد (بسته به نوع چای) | ندارد |
| زمان مناسب | صبح و عصر | هر ساعتی، حتی شب |
| طعم | گسی چای با عطر زعفران | عطر خالص زعفران، کمی تلخ |
طرز تهیه چای زعفران
روش اول: زعفران دم‌کرده جداگانه (روش خانگی)
- ۸ تا ۱۰ رشته زعفران را با یک حبه قند در هاون بسایید. قند کمک می‌کند زعفران یکدست پودر شود.
- پودر را در یک فنجان کوچک بریزید و ۳ قاشق غذاخوری آب جوش‌آمده‌ای را که چند ثانیه از جوش افتاده روی آن بریزید.
- درِ فنجان را بگذارید و ۱۰ تا ۱۵ دقیقه صبر کنید تا رنگ و عطر کامل آزاد شود.
- چای سیاه یا سبز را جداگانه دم کنید و برای هر لیوان یک قاشق چای‌خوری از زعفران دم‌کرده به آن اضافه کنید.
این زعفران دم‌کرده در یخچال ۲ تا ۳ روز قابل استفاده است. اگر می‌خواهید بیشتر بماند، آن را در قالب یخ بریزید و فریز کنید؛ برای هر لیوان چای یک قالب کافی است.
روش دوم: دم کردن زعفران همراه چای
۳ تا ۴ رشته زعفران را مستقیم داخل قوری روی برگ چای بریزید و چای را طبق معمول دم کنید. این روش سریع‌تر است، ولی زعفران در ۵ دقیقه دم کامل باز نمی‌شود و رنگ کمتری می‌دهد.
روش سوم: چای زعفرانی آماده
در چای‌های زعفرانی آماده، زعفران از قبل با برگ چای مخلوط شده و فقط کافی است مثل چای معمولی دم شود. چای سفید زعفرانی تی تایم ترکیبی از چای سفید، گل رز، گل صدتومانی و زعفران است. چای سفید را با آب ۷۵ تا ۸۰ درجه دم کنید، نه آب جوش؛ آب خیلی داغ هم چای سفید و هم زعفران را تلخ می‌کند. برای اینکه بدانید آب جوش را چطور به این دما برسانید، اصول صحیح دم کردن چای را بخوانید.
چای زعفران برای چی خوبه؟ خواص چای زعفران
بیشتر پژوهش‌ها درباره زعفران روی عصاره استانداردشده و در دوز مشخص انجام شده، نه روی چای. با این حال زعفرانی که در چای می‌ریزیم همان ترکیبات فعال (کروسین، سافرانال و پیکروکروسین) را دارد:
- خلق‌وخو: در کارآزمایی‌های بالینی، مصرف ۲۰ تا ۳۰ میلی‌گرم عصاره زعفران در روز، به مدت ۶ تا ۱۲ هفته، علائم افسردگی خفیف تا متوسط را کاهش داده است. هر رشته زعفران حدود ۲ میلی‌گرم وزن دارد، پس ۱۰ رشته تقریباً همین مقدار است. ولی چای زعفران جایگزین درمان افسردگی نیست.
- علائم پیش از قاعدگی: در یک کارآزمایی، زعفران در نیمه دوم چرخه قاعدگی تحریک‌پذیری و نوسان خلق را بیشتر از دارونما کم کرد.
- آرامش و خواب: بسیاری فنجان شبانه زعفران را آرامش‌بخش می‌دانند. اگر برای شب می‌خواهید، دمنوش زعفران بدون چای یا با یک دمنوش بدون کافئین درست کنید.
اگر چای زعفران را برای اثرش می‌نوشید، روزی یک تا دو لیوان با مقدار ثابت زعفران کافی است. افزایش مقدار اثر بیشتری نمی‌دهد و طعم را تلخ می‌کند.
چای زعفران برای پریودی
چای زعفران از پرجست‌وجوترین نوشیدنی‌های روزهای قاعدگی است. شواهد موجود بیشتر درباره علائم روحی پیش از قاعدگی است تا درد قاعدگی. نوشیدن یک لیوان چای یا دمنوش زعفران گرم در این روزها برای بیشتر زنان بی‌خطر است. اما زعفران را برای قاعده شدن یا جلو انداختن پریود مصرف نکنید؛ مقادیر بالا اثر انقباضی روی رحم دارد و همین آن را خطرناک می‌کند. برای گزینه‌های دیگر این روزها، مطلب چای و دمنوش بدون کافئین برای عصر و شب را ببینید.
چای زعفران در بارداری
مقدار زعفرانی که در غذا و یک لیوان چای مصرف می‌شود (چند رشته) برای زن باردار مشکلی ایجاد نمی‌کند. خطر از مقادیر دارویی شروع می‌شود: زعفران در مقادیر ۵ گرم و بیشتر اثر محرک رحم دارد و در یک مطالعه، مصرف ۴۰۰ میلی‌گرم در روز به مدت یک هفته در بعضی زنان خونریزی غیرطبیعی رحمی ایجاد کرد. پس در بارداری:
- به اندازه طعم‌دهنده (۳ تا ۴ رشته در هر لیوان) مصرف کنید.
- مکمل یا عصاره زعفران بدون نظر پزشک نخورید.
- اگر چای زعفران را با چای سیاه درست می‌کنید، کافئین روزانه را زیر ۲۰۰ میلی‌گرم نگه دارید؛ یعنی حدود ۴ لیوان چای سیاه معمولی در کل روز.
مضرات چای زعفران
- مقدار زیاد: ۵ گرم زعفران (بیش از ۲۰۰۰ رشته) با عوارضی مثل خونریزی زیرپوستی و کاهش پلاکت همراه بوده است. این مقدار در چای خانگی پیش نمی‌آید، ولی نشان می‌دهد زعفران ادویه بی‌محدودیتی نیست.
- داروهای ضدانعقاد: زعفران ممکن است اثر داروهای رقیق‌کننده خون را بیشتر کند. اگر وارفارین یا داروهای مشابه مصرف می‌کنید، مصرف روزانه چای زعفران را با پزشک هماهنگ کنید.
- حساسیت: به‌ندرت در کسانی که به گرده گیاهانی مثل زیتون یا سالسولا حساسیت دارند، واکنش آلرژیک دیده شده است.
- کافئین: اگر پایه چای زعفران چای سیاه باشد، عصر و شب ممکن است خواب را به هم بزند.
زعفران خوب برای چای چه ویژگی دارد؟
زعفران اصل در آب ولرم آرام رنگ پس می‌دهد و رنگ زرد از رشته به‌تدریج پخش می‌شود. اگر آب فوراً قرمز تیره شد یا رشته‌ها بی‌رنگ شدند، زعفران رنگ‌شده است. زعفران سرگل (فقط بخش قرمز کلاله) رنگ و عطر بیشتری دارد و برای چای مناسب‌تر است. زعفران را در ظرف دربسته، دور از نور و رطوبت نگه دارید؛ نور، رنگ و عطر آن را از بین می‌برد.
سوالات متداول درباره چای زعفران
چای زعفران را با کدام چای درست کنیم؟
با چای سیاه طعم قوی‌تر و آشناتری دارد. با چای سبز و سفید، عطر زعفران بهتر حس می‌شود و کافئین کمتری می‌گیرید. برای چای سیاه زعفرانی غلیظ با شیر، چای کرک را امتحان کنید.
چای زعفران را با گلاب یا گل‌محمدی می‌شود ترکیب کرد؟
بله. یک قاشق چای‌خوری گلاب یا چند غنچه گل‌محمدی خشک در قوری، ترکیب کلاسیک ایرانی چای زعفران است.
چند بار در روز چای زعفران بخوریم؟
یک تا دو لیوان در روز، هر کدام با ۳ تا ۴ رشته زعفران، برای بیشتر بزرگسالان مقدار معقولی است.
