مجله
چای و دمنوش بدون کافئین برای عصر و شب؛ راهنمای انتخاب
برای عصر و شب، نوشیدنیای انتخاب کنید که از گیاه چای (کاملیا سیننسیس) نیست: رویبوس، هانیبوش، چای ترش، دمنوشهای گیاهی و دمنوشهای میوهای بدون پایه چای. اینها کافئین ندارند. در مقابل، چای سیاه، سبز، سفید، اولانگ، ماچا، هوجیچا و یربا ماته همه کافئین دارند، حتی اگر طعمشان ملایم باشد. مهمترین دام انتخاب، دمنوشهای میوهای با پایه چای سیاه یا سبز است که اسمشان «میوهای» است ولی کافئین دارند. در ادامه جدول کافئین، گروهبندی محصولات بر اساس طعم و چند نکته برای نوشیدن شبانه آمده است.
این راهنما درباره انتخاب نوشیدنی بدون کافئین است، نه درمان بیخوابی. اگر بیخوابی طولانی دارید، با پزشک مشورت کنید.
کدام چایها و دمنوشها کافئین دارند؟
| نوشیدنی | کافئین تقریبی هر فنجان | برای شب؟ |
|---|---|---|
| چای سیاه | ۴۰ تا ۷۰ میلیگرم | نه |
| ماچا (۲ گرم) | ۶۰ تا ۷۰ میلیگرم | نه |
| یربا ماته | قابلتوجه، بسته به مقدار برگ | نه |
| چای اولانگ | ۳۰ تا ۵۰ میلیگرم | نه |
| چای سبز | ۲۰ تا ۴۵ میلیگرم | بهتر است نه |
| چای سفید | ۱۵ تا ۳۰ میلیگرم | بهتر است نه |
| هوجیچا | کمتر از بیشتر چایهای سبز، ولی دارد | برای افراد حساس نه |
| رویبوس و هانیبوش | صفر | بله |
| چای ترش (گل ختمی) | صفر | بله |
| چای آبی (گل پروانهای) | صفر | بله |
| دمنوش گیاهی و میوهای بدون پایه چای | صفر | بله |
| دمنوش میوهای با پایه چای سیاه، سبز یا سفید | مثل چای پایه | نه |
اعداد تقریبیاند و به مقدار برگ، دمای آب و زمان دم بستگی دارند. مقایسه دقیقتر را در میزان کافئین چای سبز ببینید.
دام رایج: «میوهای» همیشه بدون کافئین نیست
برخی نوشیدنیها پایه چای دارند و میوه فقط طعمشان را ساخته است. چای سیاه انار تمشک، چای سیاه پرتقال تند، چای سبز گوجی آکای و چای سفید توت طعم میوهای دارند ولی کافئین چای سیاه، سبز یا سفید را هم دارند. قبل از خرید برای شب، به کلمه اول اسم نگاه کنید: اگر «چای سیاه»، «چای سبز» یا «چای سفید» است، کافئین دارد.
انتخاب نوشیدنی بدون کافئین بر اساس طعم
شیرین و گرم؛ رویبوس و هانیبوش
رویبوس گیاهی آفریقایی است با طعمی کمی شیرین، چوبی و شبیه عسل. تانن کمی دارد و حتی با دم طولانی تلخ نمیشود، پس برای کسی که از چای سیاه شبانه دست میکشد، نزدیکترین جایگزین است؛ با شیر هم خوب است.
- رویبوس خالص ارگانیک: طعم پایه رویبوس، بدون افزودنی.
- رویبوس شبانه: ترکیب شبانه با پایه رویبوس.
- رویبوس نارگیل شکلات و رویبوس کارامل و خولان دریایی: برای کسی که عصرها هوس دسر دارد.
- هانیبوش: خویشاوند رویبوس با طعم شیرینتر و عسلیتر.
درباره این گیاه در رویبوس چیست و درباره محدودیتهایش در عوارض چای رویبوس نوشتهایم.
گیاهی و آرام؛ دمنوشهای ترکیبی
- دمنوش حس آرامش: پایه رویبوس با زیره سیاه، بادیان رومی، رازیانه، نعناع و اسطوخودوس.
- دمنوش خواب آرام: ترکیب مخصوص شب.
- دمنوش روز آرام: برای عصرهای شلوغ که آرامش میخواهید ولی هنوز کار دارید.
- دمنوش نسیم تازه: توتفرنگی، علف لیمو، رازیانه و نعناع؛ سبک و خنک.
اگر دمنوش را برای آرامتر شدن شب انتخاب میکنید، مقایسه بیشتر را در معرفی دمنوشهای خوابآور ببینید.
ترش و میوهای؛ چای ترش و دمنوشهای میوهای
- چای ترش خالص، چای ترش و لیمو و چای ترش و نعنا: ترش و خوشرنگ، گرم یا سرد.
- دمنوش توتفرنگی کیوی، کوکتل هاوایی و زمستان سرخ: شیرینتر از چای ترش؛ کودکان هم دوستشان دارند.
چای ترش ممکن است فشار خون را کمی پایین بیاورد. اگر داروی فشار خون مصرف میکنید یا باردارید، قبل از مصرف مرتب با پزشک مشورت کنید. بهترین زمان مصرف چای ترش را هم ببینید.
رنگی و ملایم؛ چای آبی
چای گیاهی آبی از گل پروانهای تهیه میشود، کافئین ندارد و طعمش آنقدر ملایم است که پایه خوبی برای ترکیب با لیمو، عسل یا شیر است. با چند قطره لیمو از آبی به بنفش تغییر رنگ میدهد. درباره چای آبی بیشتر بخوانید.
انتخاب بر اساس ساعت روز
| ساعت | پیشنهاد |
|---|---|
| تا اوایل بعدازظهر | هر چای کافئینداری که دوست دارید |
| عصر (حدود ۶ ساعت قبل از خواب) | چای سفید یا چای سبز سبک برای کسی که حساس نیست؛ بقیه رویبوس |
| بعد از شام | رویبوس، دمنوشهای گیاهی، چای ترش یا دمنوش میوهای |
| قبل از خواب | یک فنجان کوچک دمنوش گیاهی ملایم |
کافئین چند ساعت در بدن میماند و سرعت دفعش از فردی به فرد دیگر فرق دارد. به همین دلیل بسیاری از راهنماهای خواب توصیه میکنند از حدود ۶ ساعت قبل از خواب کافئین نخورید. اگر به کافئین حساسید، این فاصله را بیشتر کنید.
چند نکته برای نوشیدنی شبانه
- حجم را کم کنید: هر نوشیدنیای، حتی بدون کافئین، اگر زیاد و نزدیک خواب نوشیده شود ممکن است شما را برای دستشویی بیدار کند. یک فنجان کوچک یک ساعت قبل از خواب بهتر از لیوان بزرگ لحظه آخر است.
- شکر را کم کنید: طعم شیرین رویبوس و دمنوشهای میوهای معمولاً شکر اضافه نمیخواهد.
- درست دم کنید: رویبوس و دمنوشها با آب جوش و ۵ تا ۸ دقیقه دم کاملاند. روش را در طرز تهیه صحیح دمنوشها ببینید.
- با دارو احتیاط کنید: برخی گیاهان دارویی با دارو تداخل دارند. اگر داروی مرتب مصرف میکنید، باردار یا شیرده هستید، ترکیبات دمنوش را به پزشک یا داروساز نشان دهید.
سوالات متداول
چای سبز برای شب مناسب است؟
چای سبز کافئین کمتری از چای سیاه دارد ولی بدون کافئین نیست. اگر به کافئین حساسید، بعد از عصر آن را کنار بگذارید.
رویبوس واقعاً کافئین ندارد؟
بله. رویبوس از گیاه دیگری است و بهطور طبیعی کافئین ندارد.
چای بدون کافئین (دیکف) با دمنوش بدون کافئین چه فرقی دارد؟
چای دیکف چای واقعی است که بیشتر کافئینش گرفته شده، ولی معمولاً مقدار کمی کافئین باقی میماند. رویبوس و دمنوشها از ابتدا کافئین ندارند.
برای کودکان کدام نوشیدنی عصرانه مناسبتر است؟
دمنوشهای میوهای بدون پایه چای و رویبوس ساده، کمرنگ و بدون شکر زیاد. دمنوش نوستالژیک کودکانه برای همین ذائقه ساخته شده است.
