مجله
پرطرفدارترین چای سفید چین؛ سوزن نقرهای، بای مودان و چای سفید کهنه
چای سفید کوچکترین گروه چای در چین است، ولی شناختهشدهترین نامش، چای سفید فودینگ، جزو قویترین برندهای چای کشور است. بین انواع چای سفید، بایهائو یینجن (سوزن نقرهای) معتبرترین و گرانترین است و بای مودان (پیونی سفید) پرفروشترین و در دسترسترین. شو مِی هم، که ارزانترین درجه است، بهخاطر رواج «چای سفید کهنه» در سالهای اخیر طرفداران زیادی پیدا کرده است.
در این مطلب سهم چای سفید در بازار چین، چهار درجهٔ اصلی آن، ماجرای چای سفید کهنه و راه انتخاب و دم کردن را گفتهایم.
خلاصه پاسخ
حدود ۳ درصد چای چین سفید است و بیشترش در استان فوجیان، بهویژه فودینگ و ژنگهه، تولید میشود. چای سفید فودینگ در ارزیابی برندهای منطقهای چای در سال ۲۰۲۴ در قدرت برند پنجم شد. سوزن نقرهای (فقط جوانه) گرانترین و معتبرترین است، بای مودان (جوانه و دو برگ) پرطرفدارترین برای مصرف روزانه، و شو مِی (برگ بیشتر) پایهٔ اصلی چای سفید کهنه. چای سفید را با آب ۸۰ تا ۹۰ درجه و ۳ تا ۵ دقیقه دم کنید.
چای سفید در بازار چای چین
طبق گزارش تولید چای چین، از حدود ۳٫۳ میلیون تن چای تولیدشده در چین در سال ۲۰۲۳، فقط حدود ۳ درصد سفید بود؛ تقریباً ۱۰۰ هزار تن. چای سبز با حدود ۵۸ درصد بزرگترین گروه بود. با این حجم کم، چای سفید فودینگ در ارزیابی برندهای منطقهای چای چین در سال ۲۰۲۴ بعد از پوئر، لانگ جینگ، دا هونگ پائو و چای کوه منگدینگ، در قدرت برند پنجم شد. یعنی چای سفید گروهی کوچک ولی پرارزش است.
چای سفید سادهترین فرآوری را دارد. طبق ویکیپدیا، برگ تازه فقط پلاسیده و بعد با هوا، آفتاب یا دستگاه خشک میشود؛ تفت داده، غلتانده یا تکان داده نمیشود. همین سادگی باعث میشود کیفیت برگ خام، یعنی جوانه بودن و زمان چیدن، تعیینکنندهٔ اصلی طعم و قیمت باشد. توضیح بیشتر دربارهٔ ماهیت این چای را در چای سفید چیست؟ آوردهایم.
چهار درجهٔ اصلی چای سفید چین
۱. بایهائو یینجن؛ سوزن نقرهای (白毫银针)
فقط از جوانههای پرکرک بهاری درست میشود و بالاترین درجهٔ چای سفید است. جوانهها نقرهای و سوزنیاند، دمش زرد بسیار روشن و طعمش ملایم، شیرین و کمی شبیه عسل و گل است. چون هیچ برگی در آن نیست، گرانترین چای سفید چین است و بیشتر برای هدیه و مناسبتها خریده میشود. چای سفید نقرهفام (Silver Tips) تی تایم از همین سبک جوانهای است.
۲. بای مودان؛ پیونی سفید (白牡丹)
از یک جوانه و دو برگ. طعمش کاملتر و کمی گلی و میوهای است و قیمتش خیلی پایینتر از سوزن نقرهای. برای همین بای مودان پرطرفدارترین چای سفید برای مصرف روزانه است؛ چیزی که چینیها برای خودشان میخرند، نه برای هدیه.
۳. گونگ مِی (贡眉)
شبیه بای مودان، ولی با سه تا چهار برگ برای هر جوانه. دمش تیرهتر و طعمش پررنگتر است.
۴. شو مِی؛ ابروی طول عمر (寿眉)
پایینترین درجه، با برگ زیاد و جوانهٔ کم. شو مِی تازه طعمی پررنگتر و کمتر ظریف دارد، ولی پایهٔ اصلی چای سفید کهنه و فشرده (کیک چای سفید) است و همین آن را در بازار امروز چین پرطرفدار کرده است.
| درجه | برگ | طعم | قیمت نسبی | کاربرد رایج در چین |
|---|---|---|---|---|
| سوزن نقرهای | فقط جوانه | ملایم، شیرین، عسلی | بالاترین | هدیه، مناسبت |
| بای مودان | جوانه + ۲ برگ | گلی، میوهای، کاملتر | متوسط | مصرف روزانه |
| گونگ مِی | جوانه + ۳ تا ۴ برگ | پررنگتر | متوسط رو به پایین | مصرف روزانه |
| شو مِی | برگ زیاد، جوانه کم | پررنگ؛ با کهنگی شیرین و خرمایی | پایین (تازه) | کهنه کردن، کیک چای |
چای سفید کهنه؛ چرا چینیها چای سفید را نگه میدارند؟
در چین ضربالمثلی دربارهٔ چای سفید هست: «یک سال چای است، سه سال دارو، هفت سال گنج.» این جمله بیشتر شعار بازاریابی و فرهنگ عامه است تا یافتهٔ علمی، ولی نشان میدهد چرا چای سفید کهنه، مثل پوئر، کالای کلکسیونی شده است. چای سفید، بهخصوص شو مِی و بای مودان، اگر خشک و دور از نور و بو نگه داشته شود، با گذشت سالها طعم گیاهیاش را از دست میدهد و طعمی شیرینتر، شبیه خرما و عسل و چوب پیدا میکند. این چایها را اغلب به شکل کیک فشرده میفروشند تا نگهداریشان راحتتر باشد.
ادعاهای درمانی دربارهٔ چای سفید کهنه پشتوانهٔ پژوهشی معتبری ندارند. ارزش واقعی آن طعم متفاوتش است.
کافئین چای سفید
برخلاف تصور رایج، چای سفید بیکافئین نیست. طبق ویکیپدیا، یک لیوان چای سفید ممکن است از کمتر از ۱۰ تا بیش از ۵۰ میلیگرم کافئین داشته باشد و بعضی پژوهشها کافئینش را کمتر از چای سبز گزارش کردهاند. سوزن نقرهای، چون فقط جوانه است، معمولاً کافئین بیشتری از شو مِی دارد.
کدام چای سفید را انتخاب کنم؟
| اگر… | پیشنهاد |
|---|---|
| میخواهید خالصترین طعم چای سفید را بچشید | سوزن نقرهای / نقرهفام |
| چای سفید روزانه با طعم کاملتر میخواهید | بای مودان |
| طعم ملایم چای سفید را با عطر آشنا میخواهید | چای سفید زعفرانی |
| برای چای سرد تابستانی | چای سفید میوهای |
در تی تایم، کنار نقرهفام، چای سفید زعفرانی با گل صدتومانی ترکیبی ایرانی از چای سفید است و چای سفید توتبری برای چای سرد مناسبتر. راهنمای کامل انتخاب را در بهترین چای سفید کدام است؟ نوشتهایم.
چای سفید نقرهفام سیلور تیپس (Silver Tips)
چای سفید زعفرانی با گل صدتومانی (Saffron Peony)
چای سفید توت بری سلکشن (Berry Selection)
طرز دم کردن چای سفید چینی
- برای هر لیوان ۲۵۰ میلیلیتری، ۲ تا ۳ گرم چای سفید بریزید؛ برگهای سفید پفدارند، پس حجمشان از چای سبز بیشتر است (حدود ۱٫۵ تا ۲ قاشق چایخوری).
- آب ۸۰ تا ۸۵ درجه برای سوزن نقرهای و ۸۵ تا ۹۰ درجه برای بای مودان و شو مِی.
- ۳ تا ۵ دقیقه دم کنید. چای سفید دیر تلخ میشود؛ اگر طعم کم بود، زمان را بیشتر کنید.
- همان برگ را میشود ۲ تا ۳ بار دیگر دم کرد.
- چای سفید کهنه و شو مِی را میشود چند دقیقه هم جوشاند؛ روشی رایج در چین برای زمستان.
اگر چای سفید را برای کافه میخواهید، نکتههای سرو و هزینهاش را در چای سبز و چای سفید ممتاز برای کافه آوردهایم. چای سبزهای پرطرفدار چین را هم در پرطرفدارترین چای سبز چین و اولانگهایش را در پرطرفدارترین چای اولانگ چین بخوانید.
سوالات متداول
پرطرفدارترین چای سفید چین کدام است؟
بای مودان برای مصرف روزانه و سوزن نقرهای برای هدیه و مناسبت. نام شناختهشدهترین منطقه هم فودینگ در استان فوجیان است.
چای سفید فودینگ یعنی چه؟
چای سفیدی که در منطقهٔ فودینگ فوجیان تولید میشود؛ معروفترین برند منطقهای چای سفید چین.
چای سفید کهنه خراب نمیشود؟
اگر کاملاً خشک، دربسته و دور از نور و بو نگه داشته شود، نه؛ طعمش تغییر میکند. رطوبت باعث کپک زدن میشود و چنین چایی را نباید نوشید.
چای سفید کافئین دارد؟
بله، از کمتر از ۱۰ تا بیش از ۵۰ میلیگرم در هر لیوان، بسته به نوع و روش دم.
منابع: Firsd Tea – 2024 China Tea Report: Production؛ نتایج ارزیابی برندهای منطقهای چای چین ۲۰۲۴؛ Wikipedia – White tea