مجله
دمنوش جینسینگ؛ خواص، طرز تهیه و ترکیب با زنجبیل و دارچین
دمنوش جینسینگ را از ریشهٔ خشک‌شدهٔ گیاه جینسینگ درست می‌کنند و بیشتر برای رفع خستگی و افزایش انرژی می‌نوشند. پرمصرف‌ترین نوع آن جینسینگ آسیایی یا کره‌ای (Panax ginseng) است که اگر بخارپز و خشک شود «جینسینگ قرمز» نام می‌گیرد. طبق مرکز ملی بهداشت مکمل و یکپارچهٔ آمریکا (NCCIH)، پژوهش‌ها دربارهٔ جینسینگ بیشتر کوچک و کوتاه‌مدت بوده‌اند و شواهد برای بیشتر ادعاها محدود است.
در این مطلب انواع جینسینگ، طرز تهیهٔ دمنوش آن، ترکیب جینسینگ با زنجبیل، دارچین و عسل، و کسانی را که نباید جینسینگ مصرف کنند آورده‌ایم.
خلاصه پاسخ
دو تا سه گرم برش ریشهٔ خشک جینسینگ را ۱۰ تا ۱۵ دقیقه در ۳۰۰ میلی‌لیتر آب روی شعلهٔ ملایم بجوشانید. صبح یا ظهر بنوشید، چون شایع‌ترین عارضهٔ آن بی‌خوابی است. در بارداری و شیردهی توصیه نمی‌شود. اگر داروی دیابت یا رقیق‌کنندهٔ خون مصرف می‌کنید یا بیماری خودایمنی دارید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
جینسینگ چیست؟
جینسینگ به ریشهٔ چند گیاه از جنس Panax گفته می‌شود که در شرق آسیا و آمریکای شمالی می‌رویند. ریشه چند سال در خاک می‌ماند تا برداشت شود؛ برای همین جینسینگ گیاه گرانی است. ترکیبات اصلی آن جینسنوزیدها هستند و بیشتر پژوهش‌ها روی همین ترکیبات انجام شده است.
انواع جینسینگ
| نوع | نام علمی | توضیح |
|---|---|---|
| جینسینگ آسیایی (کره‌ای) | Panax ginseng | پرمصرف‌ترین نوع؛ اگر ریشهٔ تازه بخارپز و خشک شود رنگ قرمز می‌گیرد و «جینسینگ قرمز» نامیده می‌شود. جینسینگ خشک‌شده بدون بخار را «جینسینگ سفید» می‌گویند. |
| جینسینگ آمریکایی | Panax quinquefolius | هم‌خانوادهٔ نوع آسیایی، با طعم ملایم‌تر. |
| جینسینگ سیبری | Eleutherococcus senticosus | از جنس Panax نیست و ترکیبات متفاوتی دارد؛ جینسینگ واقعی محسوب نمی‌شود. |
طعم دمنوش جینسینگ
ریشهٔ جینسینگ طعمی خاکی و تلخ با ته‌مزهٔ کمی شیرین دارد. جینسینگ قرمز طعم گرم‌تر و کاراملی‌تری از جینسینگ سفید دارد. بیشتر مردم دمنوش آن را با عسل، زنجبیل یا دارچین می‌نوشند تا تلخی‌اش کمتر شود.
طرز تهیه دمنوش جینسینگ
با برش ریشهٔ خشک
- دو تا سه گرم برش نازک ریشهٔ خشک (حدود ۴ تا ۶ برش) را بشویید.
- با ۳۰۰ میلی‌لیتر آب در قابلمهٔ کوچک بریزید و بعد از جوش آمدن، ۱۰ تا ۱۵ دقیقه روی شعلهٔ ملایم بجوشانید. ریشه سفت است و دم کردن ساده طعمش را بیرون نمی‌آورد.
- صاف کنید. برش‌ها را می‌شود یک بار دیگر جوشاند.
با پودر جینسینگ
نصف قاشق چای‌خوری پودر را در یک لیوان آب داغ هم بزنید و ۵ دقیقه صبر کنید. پودرها غلظت یکسانی ندارند؛ مقدار را از برچسب همان محصول بخوانید.
ترکیب جینسینگ، زنجبیل، دارچین و عسل
یک برش زنجبیل تازه و یک تکه چوب دارچین را همراه ریشهٔ جینسینگ بجوشانید و بعد از صاف کردن، وقتی کمی خنک شد، یک قاشق چای‌خوری عسل اضافه کنید. زنجبیل و دارچین تلخی جینسینگ را می‌پوشانند و نوشیدنی گرمی برای صبح‌های سرد می‌سازند. ترکیب زنجبیل و دارچین را جدا در بهترین زمان مصرف دمنوش دارچین و زنجبیل بررسی کرده‌ایم و طرز تهیهٔ زنجبیل را در طرز تهیه چای زنجبیل.
خواص جینسینگ؛ پژوهش‌ها چه می‌گویند؟
NCCIH پژوهش‌های جینسینگ آسیایی را این‌طور جمع‌بندی می‌کند:
- خستگی: ممکن است خستگی عمومی را کمی کاهش دهد، ولی نتایج یکدست نیست.
- تمرکز و حافظه: ممکن است بعضی مهارت‌های ذهنی را در میانسالان کمی بهتر کند، نه در جوانان.
- قند خون: ممکن است بعضی شاخص‌های قلبی‌متابولیک را در افراد پیش‌دیابتی یا دیابتی بهتر کند، ولی شواهد دربارهٔ کنترل قند خون متناقض است.
- عملکرد جنسی مردان: بعضی پژوهش‌ها اثر مثبت در مردان با اختلال نعوظ نشان داده‌اند.
- ورزش: بیشتر پژوهش‌ها بهبودی در عملکرد ورزشی پیدا نکرده‌اند.
این پژوهش‌ها بیشتر روی عصاره و کپسول با مقدار مشخص انجام شده‌اند. مقدار ترکیبات فعال در یک فنجان دمنوش معمولاً کمتر و نامعلوم است.
چه کسانی نباید جینسینگ مصرف کنند؟
- بارداری و شیردهی: NCCIH می‌گوید بعضی پژوهش‌ها مصرف خوراکی جینسینگ در بارداری را ناامن نشان داده‌اند و متخصصان مصرف آن را در بارداری و شیردهی توصیه نمی‌کنند.
- داروی دیابت: جینسینگ ممکن است قند خون را پایین بیاورد؛ همراه داروی دیابت با پزشک مشورت کنید.
- داروی رقیق‌کنندهٔ خون: جینسینگ ممکن است در انعقاد خون اختلال ایجاد کند.
- بیماری‌های خودایمنی: ممکن است این بیماری‌ها را بدتر کند.
- بی‌خوابی: شایع‌ترین عارضهٔ جینسینگ بی‌خوابی است. آن را عصر و شب ننوشید و با چای و قهوهٔ زیاد ترکیب نکنید.
NCCIH مصرف کوتاه‌مدت (تا ۶ ماه) را در مقدار توصیه‌شده برای بیشتر افراد احتمالاً بی‌خطر می‌داند، ولی ایمنی مصرف طولانی‌مدت را قطعی نمی‌داند. اگر هر داروی دیگری مصرف می‌کنید، پیش از مصرف منظم با پزشک یا داروساز چک کنید.
بهترین زمان نوشیدن دمنوش جینسینگ
صبح یا تا ظهر. یک فنجان در روز کافی است. اگر برای خواب شب دنبال دمنوش هستید، جینسینگ گزینهٔ مناسبی نیست؛ دمنوش‌های آرام‌بخش را در بهترین دمنوش‌های خواب آورده‌ایم.
آبنبات جینسینگ
اگر طعم تلخ دمنوش جینسینگ را دوست ندارید، آبنبات جینسینگ راه ساده‌تری برای چشیدن طعم آن است. آبنبات جینسینگ قرمز کره‌ای تی تایم طبق صفحهٔ محصول از پودر عصارهٔ جینسینگ قرمز با ایزومالت، الیگوساکارید و زایلیتول درست شده است. مقدار عصاره در آبنبات کم است و یک خوراکی است، نه مکمل.
آبنبات جینسینگ قرمز کره ای تی لند بسته 20 عددی
آبنبات جینسینگ قرمز کره ای تی لند بسته 10 عددی
دمنوش‌های گیاهی دیگر و کاربردشان را در دمنوش گیاهی چیست؟ معرفی کرده‌ایم.
سوالات متداول
دمنوش جینسینگ برای چی خوبه؟
بیشتر برای کم کردن خستگی و افزایش انرژی نوشیده می‌شود. شواهد علمی برای این کاربردها محدود و متناقض است.
فرق جینسینگ قرمز و سفید چیست؟
هر دو از جینسینگ آسیایی‌اند. جینسینگ قرمز قبل از خشک شدن بخارپز می‌شود و طعم گرم‌تری دارد؛ جینسینگ سفید فقط خشک می‌شود.
دمنوش جینسینگ را شب بخوریم؟
خیر. شایع‌ترین عارضهٔ جینسینگ بی‌خوابی است؛ صبح یا ظهر بنوشید.
چند وقت می‌شود جینسینگ مصرف کرد؟
NCCIH مصرف تا ۶ ماه را در مقدار توصیه‌شده برای بیشتر افراد احتمالاً بی‌خطر می‌داند. برای مصرف طولانی‌تر با پزشک مشورت کنید.
منبع: Asian Ginseng – NCCIH
