مجله
تداخل چای سبز با دارو، آهن و مکمل‌ها؛ چه کسانی باید احتیاط کنند؟
نوشیدن چای سبز دم‌کرده در حد معمول برای بیشتر بزرگسالان مشکلی ندارد. مرکز ملی بهداشت تکمیلی و یکپارچه‌ی آمریکا (NCCIH) می‌گوید برای چای سبزی که به‌صورت نوشیدنی مصرف می‌شود، نگرانی ایمنی گزارش نشده است. ولی چای سبز با چند دارو تداخل دارد، جذب آهن غذا را کم می‌کند و عصاره و قرص آن حکم دیگری دارد. اگر داروی دائمی مصرف می‌کنید، قرص آهن می‌خورید یا کم‌خونی دارید، این مطلب برای شماست. این مطلب جای مشورت با پزشک یا داروساز را نمی‌گیرد؛ هدفش این است که بدانید چه چیزی را از آن‌ها بپرسید.
چای سبز با کدام داروها تداخل دارد؟
این‌ها تداخل‌هایی است که منابع معتبر پزشکی ذکر کرده‌اند. بیشتر آن‌ها در مصرف زیاد یا با عصاره‌ی چای سبز دیده شده‌اند، نه با یکی دو فنجان در روز.
| دارو | کاربرد | چه اتفاقی ممکن است بیفتد | منبع |
|---|---|---|---|
| نادولول | بتابلاکر؛ فشار خون و قلب | چای سبز با دوز بالا ممکن است سطح خونی دارو را پایین بیاورد و اثرش را کم کند. | NCCIH؛ راهنمای MSD |
| آتورواستاتین و رزوواستاتین | کاهش چربی خون | چای سبز یا عصاره‌ی آن ممکن است سطح خونی دارو را کم کند. | NCCIH؛ راهنمای MSD |
| وارفارین | ضدانعقاد | ویتامین K چای سبز ممکن است اثر ضدانعقادی وارفارین را کم کند. | راهنمای MSD |
| لیتیوم | اختلال دوقطبی | اگر مصرف چای سبز ناگهان قطع شود، سطح لیتیوم ممکن است بالا برود و عوارض بدهد. | راهنمای MSD |
| رالوکسیفن | پوکی استخوان | در یک مطالعه با حمایت NCCIH تداخل دیده شده است. | NCCIH |
این فهرست کامل نیست. کافئین چای سبز هم با بعضی داروها، از جمله داروهای محرک، اثر هم‌افزا دارد. اگر هر دارویی را به‌طور منظم مصرف می‌کنید، از داروساز بپرسید که چای سبز با آن تداخل دارد یا نه.
اگر وارفارین مصرف می‌کنید
با وارفارین، ثابت ماندن مصرف مهم‌تر از قطع کامل است. پزشک دوز دارو را بر اساس عادت‌های غذایی فعلی شما تنظیم کرده است. اگر می‌خواهید چای سبز را شروع کنید، زیاد کنید یا کنار بگذارید، اول با پزشکتان هماهنگ کنید.
چای سبز و جذب آهن
پلی‌فنول‌های چای به آهن غذاهای گیاهی (آهن غیرهِم) می‌چسبند و جذب آن را کم می‌کنند. در یک مطالعه‌ی کلاسیک که در مجله‌ی British Journal of Nutrition منتشر شد، نوشیدن چای سیاه همراه یک وعده‌ی نان جذب آهن غیرهِم را ۷۹ تا ۹۴ درصد کم کرد. اثر به مقدار پلی‌فنول بستگی داشت و اضافه کردن شیر به چای تقریباً تغییری در آن نداد (Hurrell و همکاران، ۱۹۹۹). چای سبز هم پلی‌فنول زیادی دارد و راهنمای MSD هم کاهش جذب آهن را از عوارض آن می‌داند.
این موضوع برای بیشتر کسانی که رژیم غذایی متنوعی دارند مشکل جدی نیست. ولی اگر کم‌خونی فقر آهن دارید، باردار هستید یا گوشت کم می‌خورید، این دو کار را بکنید:
- چای سبز را بین وعده‌ها بنوشید، نه همراه غذا.
- قرص آهن را با چای نخورید. قرص آهن و اسید فولیک را با فاصله از چای مصرف کنید؛ فاصله‌ی دقیق را از پزشک یا داروساز بپرسید.
مقایسه‌ی اثر چای و قهوه روی جذب آهن را در چای یا قهوه؛ کدام بهتر است؟ آورده‌ایم.
عصاره و قرص چای سبز با چای دم‌کرده فرق دارد
بیشتر گزارش‌های آسیب کبدی مربوط به عصاره‌ی چای سبز در قالب قرص و کپسول است، نه چای دم‌کرده (NCCIH). سازمان ایمنی غذایی اروپا (EFSA) هم مصرف مکمل‌هایی را که روزانه ۸۰۰ میلی‌گرم یا بیشتر EGCG می‌رسانند با آسیب کبدی مرتبط دانسته است. قرص‌های «چربی‌سوز» و «لاغری» زیادی عصاره‌ی چای سبز دارند. اگر چنین محصولی مصرف می‌کنید یا داروی دیگری هم می‌خورید، حتماً به پزشک بگویید.
درباره‌ی واقعیت ادعاهای لاغری چای سبز هم در چای سبز برای لاغری شکم و پهلو؛ واقعیت یا تبلیغ؟ نوشته‌ایم.
کافئین چای سبز
کافئین هر فنجان چای سبز بسته به نوع چای از حدود ۱۰ تا ۷۰ میلی‌گرم است. اگر پزشک گفته کافئین را محدود کنید، چای سبز را هم در حسابتان بیاورید. کافئین چای‌های سبز تی تایم را در جدول بهترین چای سبز کدام است؟ و توضیح کامل‌تر را در میزان کافئین چای سبز ببینید. درباره‌ی بارداری و شیردهی هم چای سبز در بارداری و چای سبز در شیردهی را بخوانید.
پیش از نوشیدن چای سبز در کنار دارو
- اسم داروهایی را که منظم مصرف می‌کنید، با اینکه روزی چند فنجان چای سبز می‌نوشید، به پزشک یا داروساز بگویید.
- اگر قرار است مقدار چای سبز را زیاد یا کم کنید، به‌خصوص با وارفارین یا لیتیوم، اول هماهنگ کنید.
- چای سبز را بین وعده‌ها بنوشید، نه همراه غذا یا قرص آهن.
- عصاره، قرص و کپسول چای سبز را بدون مشورت مصرف نکنید.
سوالات متداول
با داروی فشار خون می‌شود چای سبز خورد؟
تداخل مشخص گزارش‌شده مربوط به نادولول است. برای داروهای دیگر فشار خون شواهد کمتری هست. اگر داروی فشار مصرف می‌کنید، از پزشک بپرسید. درباره‌ی اثر خود چای سبز روی فشار خون در چای سبز و فشار خون نوشته‌ایم.
چه مدت بعد از غذا چای سبز بخورم؟
منابعی که آوردیم عدد مشخصی برای همه نمی‌دهند. اگر کم‌خونی دارید، فاصله‌ی مناسب را از پزشک بپرسید. برای بقیه، نوشیدن چای بین وعده‌ها کافی است.
چای سبز کیسه‌ای هم همین تداخل‌ها را دارد؟
بله. چای کیسه‌ای و برگی هر دو چای سبز دم‌کرده‌اند و همین ترکیبات را دارند. فرق اصلی بین چای دم‌کرده و عصاره است، نه بین کیسه‌ای و برگی.
منابع
- NCCIH: Green Tea (February 2025)
- MSD Manual Consumer Version: Green Tea (July 2025)
- Hurrell RF, Reddy M, Cook JD. Inhibition of non-haem iron absorption in man by polyphenolic-containing beverages. British Journal of Nutrition, 1999
- EFSA: Scientific opinion on the safety of green tea catechins (2018)
